Ontwikkelingen mbo

Vanaf augustus 2016 verandert de kwalificatiestructuur van het mbo. Op basis van 25 jaar kennis over ondernemerschapsonderwijs adviseert Jong Ondernemen u graag.  Welke keuzes kunt u maken met betrekking tot ondernemerschap? Wat verandert er op het mbo? Wat betekent dit voor uw school of opleiding?

Stichting Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (S-BB) heeft 6 filmpjes gemaakt waarin ze kort uitleggen wat er gaat veranderen.

  

  
Bron: http://www.herzieningmbo.nl/

Wat verandert er precies?

Elk kwalificatiedossier bestaat vanaf augustus 2016 uit een basisdeel, een profieldeel en keuzedelen

  • Basisdeel. Dit onderdeel bestaat uit:
    • Beroepsspecifieke onderdelen. Dit zijn gemeenschappelijke kerntaken en werkprocessen. Binnen een kwalificatiedossier worden verschillende profielen onderscheiden. De beroepsspecifieke onderdelen bestaan uit de kerntaken en werkprocessen die voor alle profielen hetzelfde zijn.
    • Generiek onderdeel. Kwalificatie-eisen die voor elke opleiding gelden en betrekking hebben op Nederlandse taal, rekenen, loopbaan en burgerschap en Engels. Dit is dus voor elke opleiding hetzelfde, van junior accountmanager tot agrarisch loonwerker. 
  • Profieldeel. Profielen bestaan uit kerntaken en werkprocessen. In het profieldeel staat weergegeven hoe de kwalificaties binnen het kwalificatiedossier van elkaar verschillen. 
  • Keuzedelen. Keuzedelen zijn een verrijking van de kwalificatie van de student en omvatten 15% van de totale studietijd. De meeste keuzedelen omvatten 240 klokuren. De student besteedt het volgende aantal klokuren aan keuzedelen:
    • Niveau 1: 240 klokuren
    • Niveau 2: 480 klokuren
    • Niveau 3: 720 klokuren
    • Niveau 4: 960 klokuren

Voorbeeld ter verduidelijking: 
De opleiding Junior Accountmanager omvat zes profielen: commercieel medewerker, contactcenter medewerker, intercedent, (junior) accountmanager, assistent-manager internationale handel en vestigingsmanager groothandel. Eén van de beroepsspecifieke onderdelen is de kerntaak: 'Voert het verkooptraject uit'. Deze kerntaak komt dus bij alle profielen terug. Een kerntaak uit het profieldeel, is een kerntaak die alleen bij één van de zes profielen terugkomt. Het profiel intercedent heeft bijvoorbeeld de kerntaak 'werft, matcht en begeleidt kandidaten' met vijf bijbehorende werkprocessen. Deze kerntaak en werkprocessen zijn specifiek voor het profiel intercedent. 


Welke keuzes moet ik maken?

In het kwalificatiedossier staat wat uw studenten na hun opleiding moeten kennen en kunnen. Hoe zorgt u er voor dat uw studenten inderdaad voldoen aan de eisen als ze van school af gaan?  Daartoe geeft u antwoord op een drietal vragen: 

  • Hoe leer ik mijn studenten de inhoud uit het basisdeel en het profieldeel? U kunt hiervoor een ingekocht programma van een uitgever gebruiken, maar ook zelfontwikkeld materiaal aanbieden. 
  • Welke keuzedelen bied ik aan? Uit de lijst keuzedelen stelt u er een aantal ter beschikking aan uw studenten. Hierbij is het van belang dat de student daadwerkelijk iets te kiezen heeft. Daadwerkelijk iets te kiezen betekent dat er op het moment dat van de student gevraagd wordt om een keuze te maken, er sprake is van tenminste twee keuzemogelijkheden die inhoudelijk verschillen (zie artikel keuzedelen facts and figures)
  • Hoe toets ik of mijn studenten de inhoud beheersen? Per 1 augustus 2016 zijn mbo-scholen verplicht om hun examens af te nemen bij een gecertificeerde examenleverancier. Wilt u eigen examens gebruiken? Dan moeten deze eerst zijn goedgekeurd door een externe partij. Zo wil de overheid de kwaliteit van de examens, en daarmee van het mbo-diploma, garanderen. 

Jong Ondernemen helpt graag bij ondernemerschap binnen uw opleiding. Dit kan terugkomen in het zowel het basisdeel als profieldeel. Wanneer het daar niet in zit, zijn er mogelijkheden binnen de keuzedelen. Lees hieronder hoe u ondernemerschap een plek geeft binnen uw opleiding. 

Ondernemerschap binnen het basis- of profieldeel

Ondernemerschap kun je op twee manieren een plek geven in de opleiding: binnen het basis/profieldeel of binnen één van de keuzedelen. 

Binnen het profieldeel of de gemeenschappelijke basis is het mogelijk dat werkprocessen gericht aansluiten op de thema’s ondernemerschap of ondernemend gedrag. 

Wanneer de student een praktijkgerichte opleiding volgt binnen een branche waarbij in loondienst moeilijk werk te vinden is, dan is het van belang de student hierop voor te bereiden. De student kan zijn eigen eenmanszaak starten of zich verhuren als freelancer. Het is dan erg belangrijk dat hij weet wat voor dienst hij aanbiedt, welk tarief hij vraagt en hoe hij opdrachtgevers vindt. Dit leert de student tijdens ons programma Zeker van je Zaak

Wanneer de student een handelsopleiding volgt, is het programma Student Company geschikt. Tijdens Student Company zet de student in teamverband een bedrijf op en runt dit een schooljaar lang. Zo leert hij wat er komt kijken bij het runnen van en werken in een bedrijf. 


Voorbeeld ter verduidelijking
Eén van de profielen binnen het kwalificatiedossier 'allround kapper' is salonkapper. Eén van de kerntaken binnen dit profieldeel is 'een kapsalon leiden' , waaronder vijf werkprocessen vallen, onder andere 'bereidt zich voor op de start van een bedrijf'. Deze kerntaak en werkprocessen kunnen ingevuld worden door het programma Zeker van je Zaak

Het kwalificatiedossier commercie bevat drie kerntaken 'onderzoekt de markt en doet voorstellen voor commercieel beleid', 'voert het verkooptraject uit' en 'zorgt voor relatiebeheer en klantenservice'. Al deze drie kerntaken komen terug tijdens Student Company 


Ondernemerschap binnen het keuzedeel

Wanneer binnen het profieldeel of de gemeenschappelijke basis geen aandacht wordt besteed aan ondernemerschap, adviseren wij om keuzedelen aan te bieden met betrekking tot ondernemerschap. De volgende drie keuzedelen zijn daarvoor beschikbaar: 

  • Oriëntatie op ondernemerschap
  • Ondernemerschap mbo 
  • Ondernemend gedrag (voor niveau 1&2 en voor niveau 3&4)

Welke van deze keuzedelen u het beste kunt aanbieden is opleidingsafhankelijk. Hieronder lichten we meer toe over de keuzedelen. 

  • Oriëntatie op ondernemerschap (240 uur)

Dit keuzedeel bestaat uit de kerntaak: oriënteert zich op het ondernemerschap'. Zowel het programma 'Student Company' als 'Zeker van je Zaak' zijn een goede invulling van dit keuzedeel. Bij Student Company ervaart een student wat ondernemerschap is en runt hij, met zijn team, zijn bedrijf. Met Zeker van je Zaak zet de student alle benodigde stappen om als (zelfstandig) ondernemer te kunnen starten. 

  • Ondernemerschap mbo (480 uur)

Dit keuzedeel bestaat uit de kerntaak: start en/of runt een zzp-onderneming. Het keuzedeel 'ondernemerschap mbo' is groter dan het keuzedeel 'oriëntatie op ondernemerschap' en dat uit zich met name in meer theorie. Zowel Zeker van je Zaak als Student Company sluiten hierop aan, maar dekken beide niet de volledige lading van het keuzedeel. 

  • Ondernemend gedrag (240 uur)

Dit keuzedeel bestaat uit de kerntaak: toont ondernemend gedrag voor innovatie in beroepsuitoefening en werkomgeving. Binnen dit keuzedeel kan Student Company als invulling gebruikt worden. Jong Ondernemen heeft als wens om een specifiek programma over ondernemend gedrag te ontwikkelen. U kunt u interesse hierin kenbaar maken door het contactformulier in te vullen. 

Meer informatie over de invulling van de keuzedelen door Student Company of Zeker van je Zaak, leest u in de documenten Student Company op het mbo - keuzedelen en Zeker van je Zaak op het mbo - keuzedelen

Hoe toets ik of mijn student de inhoud beheerst?

U heeft bepaald hoe u de inhoud aanbiedt. Vervolgens wilt u testen of de studenten inderdaad de inhoud beheersen. Per 1 augustus 2016 zijn mbo-scholen verplicht om hun examens af te nemen bij een gecertificeerde examenleverancier. Wilt u eigen examens gebruiken? Dan moeten deze eerst zijn goedgekeurd door een externe partij. Zo wil de overheid de kwaliteit van de examens, en daarmee van het mbo-diploma, garanderen. 

  • Wanneer ondernemerschap terugkomt in de kerntaken en werkprocessen van het basisdeel of het profieldeel, kunt u toetsen aanbieden die door diverse instellingen worden gemaakt. Op deze pagina staan examenleveranciers per domein weergegeven. 
  • Bepaalde onderdelen van de programma's Zeker van je Zaak en Student Company kunnen worden afgetoetst binnen de generieke onderdelen, Nederlands en loopbaan & burgerschap. In het document 'Student Company op het mbo - generieke delen' en 'Zeker van je Zaak op het mbo - generieke delen' staat aangegeven hoe deze programma's aansluiten op Nederlands en Loopbaan & Burgerschap. 
  • Vanaf schooljaar 2016/2017 biedt ESS Examenservice examens voor de keuzedelen oriëntatie op ondernemerschap, ondernemerschap mbo en ondernemend gedrag. In samenwerking met ESS zorgt Jong Ondernemen dat Student Company en Zeker van je Zaak aansluiten op deze examens. 
  • Vanaf 1 augustus 2018 tellen de keuzedelen mee voor de zak/slaag beslissing, maar vanaf augustus 2016 kunnen de keuzedelen wel af getoetst en becijferd worden. 

Voorbeelden

Hieronder staat van een drietal opleidingen omschreven hoe zij ondernemerschap een plek geven binnen de opleiding:

  • Bij het kwalificatiedossier Junior Accountmanager wordt in jaar 1 het programma Student Company aangeboden. Student Company dekt de lading van alle kerntaken uit het basisdeel. Student Company wordt gebruikt om studenten in jaar 1 een soort overview te geven van de gehele opleiding. In vakken wordt dieper op de inhoud ingegaan. Onderdelen van Student Company worden afgetoetst bij Nederlands en Loopbaan&Burgerschap.
  • Het kwalificatiedossier Schoonheidsspecialist bevat kerntaak 2 'voorbereiden op het zelfstandig ondernemerschap'. Binnen deze kerntaak wordt het programma 'Zeker van je Zaak' aangeboden. Deze kerntaak wordt afgetoets met een examen van Visavi, een examenleverancier voor uiterlijke verzorging.  
  • Bij het kwalificatiedossier Timmerman zijn geen kerntaken die specifiek gaan over ondernemerschap. Veel studenten die deze opleiding volgen, worden later (zelfstandig) ondernemer en het is voor hen relevant om in hun opleiding al kennis hiermee te maken. Daarom volgen deze studenten het keuzedeel 'oriëntatie op ondernemerschap', waarbij ze als invulling het programma Zeker van je Zaak volgen. Dit keuzedeel wordt afgetoetst met een examen van ESS Examenservice. 

Veelgestelde vragen

Lees hieronder veelgestelde vragen met het antwoord. 

  • Het keuzedeel 'ondernemerschap mbo' neemt 480 uur in beslag en het keuzedeel 'oriëntatie op ondernemerschap' 240 uur. Ik kan beide programma's (Student Company en Zeker van je Zaak) voor beide keuzedelen inzetten. Hoe vul ik die extra tijd? 

De extra tijd zit hem met name in de theorie. Bij het keuzedeel 'Ondernemerschap mbo' zit meer theorie dan in het keuzedeel 'Oriëntatie op ondernemerschap'. Wanneer Student Company of Zeker van je Zaak als invulling wordt gebruikt voor het keuzedeel 'Ondernemerschap mbo' is aanvullende theorie vereist om de gehele inhoud af te dekken. 

  • Kan ik Student Company en Zeker van je Zaak inzetten als BPV?

Momenteel kan dit helaas niet, omdat de BPV moet worden gelopen bij een erkende stageplaats, waarbij ook een begeleider aanwezig is. Jong Ondernemen is bezig om, in samenwerking met diverse mbo-scholen, te zorgen dat Student Company als invulling kan dienen voor de BPV. 

  • Hoe kan ik een cijfer koppelen aan Student Company en Zeker van je Zaak?

Door de studenten te toetsen, nadat ze het programma doorlopen hebben. ESS Examenservice biedt toetsen voor de keuzedelen. Wanneer u het programma binnen het basis-of profieldeel implementeert, kunt u examens inkopen binnen de desbetreffende examenleverancier binnen uw kwalificatiedossier. 

  • Hoe zit het met de CE Ondernemerschap?

De status van de CE Ondernemerschap is wat onzeker. De CE Ondernemerschap is vervangen door het keuzedeel 'Ondernemerschap mbo'. Het certificaat ondernemerschap is nog niet weg. Op deze pagina van ESS kunt u daar meer informatie over vinden. 

Contactformulier